Zwelling is een van de weinige onderwerpen op deze website waarbij de timing van de behandeling belangrijker is dan de behandeling zelf. Het venster zijn de eerste paar dagen, en daarna kijk je vooral toe hoe het vanzelf verdwijnt.
Wat zwelling eigenlijk is
Zwelling na een blessure of operatie is vocht dat zich in het weefsel ophoopt als onderdeel van de ontstekingsreactie.
Het is geen storing. Beschadigd weefsel geeft signalen af waardoor nabijgelegen bloedvaten meer gaan lekken, zodat vocht, eiwitten en afweercellen het beschadigde gebied kunnen bereiken. Dat vocht brengt de herstelploeg.
Het probleem is dat de reactie vaak doorschiet. Overtollig vocht veroorzaakt pijn doordat het weefsel uitrekt, beperkt de beweeglijkheid en vertraagt de revalidatie. Het doel is dus niet zwelling uit te bannen, maar te voorkomen dat die te lang blijft.
De onderbouwing voor licht
De onderbouwing is dat lichttherapie die reactie lijkt te moduleren en de microcirculatie en lymfeafvoer in het behandelde gebied lijkt te verbeteren, zodat vocht sneller wordt afgevoerd.
Beide helften doen ertoe. Het moduleren van de ontstekingsreactie bepaalt hoeveel vocht er komt. Het verbeteren van microcirculatie en lymfeafvoer bepaalt hoe snel het weer verdwijnt. Omdat lymfe geen pomp heeft en afhankelijk is van beweging en het samentrekken van vaten, is alles wat de afvoer helpt in een ledemaat die je op dat moment rust geeft de moeite waard.
Wat de studies vonden
Studies bij enkelverstuikingen, zwelling na operaties en kaakchirurgie melden minder oedeem en een sneller herstel van de beweeglijkheid wanneer licht op het getroffen gebied wordt toegepast in de eerste dagen na de blessure, naast de standaardzorg.
Sneller herstel van de beweeglijkheid is de uitkomst die er in de praktijk toe doet. Zwelling is alleen een probleem vanwege wat het je belet te doen, en eerder bewegen betekent eerder revalideren, en dat bepaalt hoe een gewricht herstelt.
De beperkingen worden duidelijk benoemd. De effecten worden omschreven als bescheiden, de follow-up is kort en de protocollen verschillen sterk.
De praktische conclusie
Licht kan zwelling iets sneller laten afnemen, binnen de gebruikelijke aanpak van rust, hoogleggen, compressie en medische controle.
Hoogleggen en compressie doen het meeste werk, en ze zijn gratis. Een gezwollen ledemaat hoger dan het hart leggen laat de zwaartekracht helpen bij de afvoer, en compressie beperkt hoeveel vocht zich ophoopt. Moet je kiezen tussen een apparaat kopen en goed hoogleggen, leg dan goed hoog.
Lichttherapie is daar een aanvulling op, vroeg toegepast, en een bescheiden aanvulling.
Praktisch gebruik
- Begin vroeg. In de studies werd in de eerste dagen na de blessure behandeld. Dit is niet iets om twee weken later mee te beginnen
- Op en rond het gezwollen gebied, op de blote huid
- Tien tot vijftien minuten, een of twee keer per dag in de acute fase
- Nabij-infrarood voor diepte, omdat zwelling in een enkel of knie ruim onder het oppervlak zit
- Blijf hoogleggen en comprimeren. Licht is de aanvulling, niet het plan
- Niet op een open wond of verse operatiewond tenzij je chirurg dat goedkeurt
- Let op warmte in de eerste 48 uur. Warmte kan zwelling in het begin doen toenemen, dus houd wat afstand
De belangrijkste waarschuwing
Plotselinge of eenzijdige zwelling, vooral in een been, moet dringend medisch worden beoordeeld.
Dit is geen routinematige voorzorg. Zwelling in één been die zonder duidelijke blessure ontstaat, kan wijzen op diepe veneuze trombose, een bloedstolsel. Als een deel daarvan naar de longen gaat, wordt het een longembolie, die fataal kan zijn.
Zoek dringend medische hulp bij zwelling in één been zonder duidelijke oorzaak, vooral met pijn, warmte, roodheid of gevoeligheid in de kuit, bij zwelling na een lange reis, operatie of langdurige immobiliteit, of bij zwelling van een been samen met pijn op de borst of kortademigheid, wat direct spoedeisende hulp vereist.
Gebruik geen lichttherapie op een ledemaat waarvan je vermoedt dat er een stolsel in zit. Laat het beoordelen.
Ga ook naar een arts bij zwelling in beide benen die nieuw is of erger wordt, omdat dat kan wijzen op problemen met hart, nieren, lever of schildklier, of bij zwelling met koorts of zich uitbreidende roodheid, wat een infectie kan zijn.
Veelgestelde vragen
Vermindert roodlichttherapie zwelling? Studies bij enkelverstuikingen, zwelling na operaties en kaakchirurgie melden minder oedeem en een sneller herstel van de beweeglijkheid wanneer het in de eerste dagen na de blessure op het gebied wordt toegepast, naast de standaardzorg. De effecten zijn bescheiden.
Wanneer moet ik beginnen? Vroeg. Het bewijs komt van behandeling in de eerste dagen na de blessure.
Kan ik het na een operatie gebruiken? Vraag het eerst aan je chirurg, vooral wat betreft de operatiewond zelf.
Vervangt het ijs, hoogleggen en compressie? Nee. Die blijven de basis, en hoogleggen kost niets.
Is het veilig voor een gezwollen been? Niet zolang je niet weet waarom het gezwollen is. Eenzijdige zwelling van een been moet dringend worden onderzocht op een bloedstolsel.
Waar je begint
Een klein draagbaar paneel met nabij-infrarood is de praktische keuze, omdat je bij acute zwelling meestal niet veel rondloopt.
Bekijk onze Future Form systemen of lees meer over lichttherapie en ontsteking. Gratis wereldwijde verzending, alle invoerrechten en belastingen inbegrepen.
