Bij claims over het immuunsysteem wordt wellnessmarketing vaak vaag. Deze pagina is daarom ongewoon specifiek over wat het onderzoek zegt en, belangrijker nog, wat het niet zegt.
De verkeerde manier van kijken
Het immuunsysteem is geen knop die je simpelweg hoger kunt zetten.
‘Je immuunsysteem versterken’ klinkt aantrekkelijk, maar betekent weinig. Je immuunsysteem is een netwerk van celtypen, signaalmoleculen en weefsels dat in de juiste verhouding moet reageren. Te weinig reactie en de infectie wint. Te veel en je krijgt een auto-immuunziekte, allergie of chronische ontsteking.
Een immuunsysteem dat harder draait, is geen gezonder immuunsysteem. Een aantal van de meest ellendige aandoeningen in de geneeskunde zijn juist het gevolg van een overactief immuunsysteem.
Wat het onderzoek werkelijk beschrijft
Laboratoriumonderzoek beschrijft modulatie in plaats van stimulatie: rood en nabij-infrarood licht lijkt het gedrag van macrofagen en lymfocyten te beïnvloeden en de signalering weg te bewegen van een aanhoudend ontstoken toestand.
Modulatie betekent een reactie bijsturen richting balans, niet versterken. Macrofagen zijn de cellen die afval en ziekteverwekkers opruimen en bepalen wat er daarna in een ontstoken gebied gebeurt. Lymfocyten zorgen voor gerichte afweer. Beide beïnvloeden of een ontsteking goed afloopt of blijft voortslepen.
De signalering wegbewegen van een aanhoudend ontstoken toestand is bijna het tegenovergestelde van versterken. Het is iets kalmeren dat niet uit zichzelf is uitgeschakeld.
Waar het bewijs staat
Het meeste werk is gedaan in celkweken en diermodellen.
Bewijs bij mensen is indirect en komt vooral uit studies naar:
- Wondgenezing
- Orale mucositis bij kankerpatiënten
- Herstel na inspanning
In elk van deze gevallen wijst sneller herstel erop dat de immuunrespons lokaal wordt gemoduleerd.
Orale mucositis is de sterkste van de drie en verdient een toelichting. Het is een ernstige zweervorming van het mondslijmvlies door chemotherapie en radiotherapie, en kan zo pijnlijk zijn dat de kankerbehandeling moet worden onderbroken. Fotobiomodulatie wordt hiervoor in sommige centra klinisch toegepast, en richtlijnen voor ondersteunende zorg erkennen dat. Dat is echte klinische toepassing, in een ziekenhuisomgeving, voor een specifieke indicatie.
Let op het patroon bij alle drie: lokaal weefsel waar een ontstekingsreactie tot rust moest komen. Niet de algemene weerstand.
De claim die wij niet maken
Er is geen goed bewijs dat lichttherapie infecties voorkomt of de algemene weerstand verbetert, en wie iets anders beweert, gaat verder dan de gegevens.
Die zin dekt het grootste deel van wat over dit onderwerp wordt beweerd. Minder verkoudheden. Betere weerstand tegen infecties. Een sterker immuunsysteem in de winter. Niets daarvan wordt onderbouwd.
Wat de immuunfunctie werkelijk beïnvloedt, is weinig spectaculair en goed vastgesteld: slaap, waarvoor sterk bewijs bestaat, voeding, lichaamsbeweging, omgaan met stress, vaccinatie en niet roken. Als iemand je een immuunboost verkoopt die makkelijker is dan dat, verkoopt hij het gemak en niet het effect.
Als je een auto-immuunziekte hebt
Heb je een auto-immuunziekte of gebruik je immuunonderdrukkende middelen, overleg dan eerst met je arts.
Dit is een echte voorzorgsmaatregel en geen formaliteit. Als een therapie de immuunsignalering aannemelijk kan beïnvloeden, en je aandoening of medicatie juist draait om het beheersen van immuunactiviteit, dan is die wisselwerking een vraag voor iemand die jouw situatie kent.
Dat geldt voor reumatoïde artritis, lupus, inflammatoire darmziekte, psoriasis, multiple sclerose en iedereen die immuunonderdrukkende middelen gebruikt na een transplantatie of voor een auto-immuunziekte. Stop nooit met immuunonderdrukkende medicatie en verlaag die nooit omdat je met lichttherapie bent begonnen.
Mensen die een kankerbehandeling ondergaan, moeten ook eerst met hun oncologisch team overleggen voordat ze lichttherapie gebruiken, waar dan ook, inclusief op of in de buurt van een tumorlocatie.
Veelgestelde vragen
Versterkt roodlichttherapie je immuunsysteem? Nee. Onderzoek beschrijft modulatie in plaats van stimulatie, en er is geen goed bewijs dat het infecties voorkomt of de algemene weerstand verbetert.
Wat betekent modulatie? Het gedrag van immuuncellen bijsturen richting balans, onder meer door de signalering weg te bewegen van een aanhoudend ontstoken toestand. Niet het verhogen van immuunactiviteit.
Word ik er minder vaak verkouden door? Daar is geen bewijs voor.
Wordt het ergens klinisch gebruikt? Fotobiomodulatie wordt in sommige centra gebruikt bij orale mucositis tijdens kankerbehandeling.
Is het veilig bij een auto-immuunziekte? Overleg eerst met je arts, vooral als je immuunonderdrukkende middelen gebruikt.
Wat ondersteunt de immuunfunctie dan wel? Slaap, voeding, beweging, omgaan met stress, vaccinatie en niet roken.
Waar dit ons brengt
Er is echte wetenschap over licht en immuunsignalering, en die wijst op lokale modulatie in plaats van algemene versterking. De eerlijke versie is beperkter en minder spannend dan de marketingversie, en het is de versie die wij op onze eigen website zetten.
Voor de beter onderbouwde toepassingen kun je onze pagina's lezen over wondgenezing, ontsteking en spierherstel, of bekijk onze Future Form-systemen.
