Neuroprotectie betekent schade aan zenuwcellen beperken, niet schade herstellen die al is aangericht. Dat onderscheid is de basis van dit hele onderwerp, en het is ook het onderscheid dat het vaakst vervaagt.
Een neuron beschermen dat nog leeft, is een realistisch biologisch doel. Een neuron regenereren dat is afgestorven, is een probleem van een heel andere orde. De meeste claims die op dit gebied te ver gaan, doen dat door van het eerste naar het tweede te glijden.
Wat het dieronderzoek laat zien
In diermodellen van hersenletsel, beroerte en neurodegeneratie is aangetoond dat nabij-infrarood licht:
- Celdood vermindert
- Oxidatieve stress beperkt
- De mitochondriële functie in neuronen behoudt
Belangrijk is dat dit gepaard gaat met een redelijk consistent beeld tussen laboratoria.
Die consistentie verdient even aandacht, want ze is ongebruikelijk. Veel preklinisch onderzoek blijkt in andere laboratoria niet herhaalbaar. Als onafhankelijke groepen met verschillende modellen dezelfde richting van het effect vinden, wijst dat op iets echts en niet op een eigenaardigheid van één opstelling.
Ook het mechanisme is samenhangend. Neuronen behoren tot de meest energievragende cellen van het lichaam, mitochondriële disfunctie staat centraal in hoe ze afsterven, en nabij-infrarood licht werkt in op mitochondriën. De puzzelstukken passen.
Waar het onzeker wordt
De vertaling naar mensen is waar het onzeker wordt.
Onderzoek bij mensen beperkt zich tot kleine onderzoeken in een vroege fase bij traumatisch hersenletsel en neurodegeneratieve aandoeningen. Sommige melden cognitieve of functionele verbetering.
Maar dit is de cruciale zin: geen enkel onderzoek toont aan dat hersenweefsel wordt beschermd.
Dat iemand na een behandeling beter scoort op een cognitieve test, is een interessant resultaat. Het bewijst niet dat neuronen zijn gered. Testprestaties kunnen om veel redenen verbeteren, waaronder oefening, verwachting, stemming en alertheid. Neuroprotectie meten in een levend menselijk brein is werkelijk moeilijk, en dat is hier niet gedaan.
De onopgeloste kernvraag
Een centrale onopgeloste vraag is hoeveel licht de hersenschors werkelijk bereikt door de schedel heen.
Dit is de eerlijke kern van transcraniële fotobiomodulatie, en het verdient meer aandacht dan het meestal krijgt.
Licht dat op het voorhoofd wordt toegediend, moet door de huid, het onderhuidse weefsel, de schedel zelf en de hersenvliezen voordat het de hersenschors bereikt. Elke laag absorbeert en verstrooit. Schattingen van hoeveel energie aankomt, lopen sterk uiteen tussen studies en hangen af van golflengte, vermogen, schedeldikte en de plek waar wordt gemeten.
Als het antwoord blijkt te zijn dat er heel weinig aankomt, vragen eventuele effecten bij mensen om een andere verklaring, misschien systemisch of vasculair in plaats van direct. Die vraag is niet beantwoord, en ze ligt onder elk transcranieel resultaat bij mensen.
Het eerlijke standpunt
Dit is een actief onderzoeksgebied dat het volgen waard is, geen behandeling.
Beide helften zijn zo bedoeld. Het afdoen zou onterecht zijn, want het preklinische werk is consistent en het mechanisme is aannemelijk. Het presenteren als behandeling zou ook onterecht zijn, want bewijs voor neuroprotectie bij mensen bestaat nog niet.
Vind je dit interessant, volg dan het onderzoek. Heb je een neurologische aandoening, dan is dat een andere situatie, die hieronder aan bod komt.
Neurologische aandoeningen
Neurologische aandoeningen vragen om specialistische medische zorg.
Voor beroerte, traumatisch hersenletsel en neurodegeneratieve aandoeningen bestaan gevestigde zorgpaden waarin timing enorm belangrijk is. Vooral bij een beroerte wordt de behandeling in minuten gemeten, en vertraging kost blijvend hersenweefsel.
Zoek direct medische hulp bij plotselinge krachtsvermindering of gevoelloosheid aan één kant, een scheve mond, moeite met spreken of met het begrijpen van spraak, plotselinge hevige hoofdpijn, plotselinge verwardheid, of plotseling verlies van zicht of evenwicht. Dit vraagt om spoedeisende zorg, niet om een apparaat.
Bij aanhoudende neurologische aandoeningen: als dit onderzoek je interesseert, vraag je neuroloog naar klinische onderzoeken. Deelnemen aan goed opgezet onderzoek helpt deze vragen te beantwoorden in plaats van ernaar te raden.
Veelgestelde vragen
Beschermt roodlichttherapie hersencellen? Diermodellen van hersenletsel, beroerte en neurodegeneratie laten minder celdood, beperkte oxidatieve stress en behouden mitochondriële functie zien, met redelijke consistentie tussen laboratoria. Geen enkel onderzoek bij mensen toont aan dat hersenweefsel wordt beschermd.
Bereikt licht de hersenen door de schedel heen? Hoeveel licht de hersenschors bereikt, is een centrale onopgeloste vraag, en de schattingen lopen sterk uiteen.
Kan het helpen na een beroerte of hoofdletsel? Er bestaan kleine onderzoeken in een vroege fase. Geen daarvan toont neuroprotectie aan. Beide aandoeningen vragen om specialistische medische zorg.
Kan een full-body paneel dit doen? Transcranieel onderzoek gebruikt apparaten die ontworpen zijn om licht op het hoofd af te geven. Full-body systemen zijn daar niet voor gebouwd.
Is dit een behandeling? Nee. Het is een actief onderzoeksgebied.
Waar dit ons brengt
Consistent dierbewijs, een aannemelijk mechanisme, en onderzoek bij mensen dat nog niet heeft aangetoond waar het vakgebied naar is vernoemd. De moeite waard om nauwlettend te volgen, maar niet om naar te handelen alsof de vraag beantwoord is.
Voor de beter onderbouwde toepassingen van lichttherapie, zie onze pagina's over huid, spierherstel en wondgenezing, of bekijk onze Future Form systemen.
